هر مسافر ایرانی که از مرز هوایی، زمینی یا دریایی از کشور خارج میشود، باید پیش از عبور از گیت گذرنامه عوارض خروج از کشور را پرداخت کند. این عوارض جدا از بلیط است، به سفر چندم شما در سال بستگی دارد و هر سال در قانون بودجه دوباره تعیین میشود. سازمان امور مالیاتی آن را «مالیات خروج» می‌نامد.
در این راهنما مبلغ عوارض خروج در سال ۱۴۰۵ را طبق اعلام سازمان امور مالیاتی آورده‌ایم. نحوه پرداخت آنلاین، معافیت‌ها، عوارض سفرهای زیارتی و کارهای لازم برای استرداد عوارض را هم توضیح داده‌ایم.
پاسخ کوتاه#
مبلغ عوارض خروج از کشور در ۱۴۰۵#
سازمان امور مالیاتی در تیر ۱۴۰۵ مبلغ‌های امسال را اعلام کرد. همه مبلغ‌ها برای هر مسافر است:
| نوع سفر | سفر اول | سفر دوم | سفر سوم به بعد |
|---|---|---|---|
| سفرهای خارجی عادی هوایی، زمینی و دریایی | ۹۰۰ هزار تومان | ۱٫۵ میلیون تومان | ۲٫۲ میلیون تومان |
| حج تمتع و عمره | ۳۰۰ هزار تومان | ۵۰۰ هزار تومان | ۷۰۰ هزار تومان |
در اطلاعیه سازمان امور مالیاتی این مبلغ‌ها به ریال آمده‌اند: ۹، ۱۵ و ۲۲ میلیون ریال. سفر اول نسبت به ۱۴۰۴ (۶۷۵ هزار تومان) حدود یک‌سوم گران‌تر شده است. بیشترین افزایش مال سفر سوم به بعد است که از ۱٫۳ میلیون تومان به ۲٫۲ میلیون تومان رسیده است.
یک مثال: خانواده‌ای سه‌نفره، پدر و مادر و یک کودک پنج‌ساله، برای اولین بار در ۱۴۰۵ به سفر خارجی می‌روند. عوارض هر سه نفر ۹۰۰ هزار تومان است و در مجموع ۲٫۷ میلیون تومان می‌پردازند. اگر پدر امسال یک سفر کاری خارجی هم رفته باشد، این سفر برای او سفر دوم است و ۱٫۵ میلیون تومان می‌پردازد. آن وقت جمع عوارض خانواده ۳٫۳ میلیون تومان میشود.
نحوه پرداخت آنلاین عوارض خروج#
طبق اعلام سازمان امور مالیاتی، عوارض خروج سه راه پرداخت رسمی دارد: سامانه my.tax.gov.ir، اپلیکیشن «بام» بانک ملی و کارتخوانهای مرزهای خروجی مثل فرودگاه. پرداخت آنلاین مراحل ساده‌ای دارد:
- وارد سامانه my.tax.gov.ir یا اپلیکیشن بام شوید و بخش پرداخت عوارض (مالیات) خروج از کشور را باز کنید.
- کد ملی مسافر و نوع سفر را وارد کنید. سامانه مبلغ را بر اساس سفر چندم مسافر در امسال نشان می‌دهد.
- مبلغ را با کارت بانکی پرداخت کنید.
- کد پیگیری یا پیامک پرداخت را نگه دارید.
برای هر همسفر، از جمله کودکان، باید جداگانه و با کد ملی خودش پرداخت کنید. یک نفر می‌تواند عوارض همه اعضای خانواده را بپردازد. پرداخت به کد ملی ثبت میشود و پلیس گذرنامه هنگام خروج آن را بررسی می‌کند. به همین دلیل نسخه چاپی رسید لازم نیست، اما بهتر است تصویر رسید را روی گوشی داشته باشید.
عوارض خروج در قیمت بلیط پرواز خارجی حساب نمی‌شود. وقتی بلیط پرواز خارجی می‌خرید، عوارض خروج را جداگانه بپردازید.
چه کسانی عوارض خروج نمی‌پردازند؟#
معافیت‌های عوارض خروج در ماده ۳۱ قانون مالیات بر ارزش افزوده آمده است. این گروه‌ها عوارض نمی‌پردازند:
- دارندگان گذرنامه سیاسی و خدمت؛
- خدمه وسایل حمل‌ونقل عمومی زمینی، دریایی و هوایی، مثل رانندگان، ملوانان و خدمه پرواز؛
- دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج که مجوز خروج دانشجویی دارند؛
- بیمارانی که با مجوز شورای پزشکی برای درمان به خارج اعزام می‌شوند؛
- جانبازانی که برای درمان به خارج اعزام می‌شوند؛
- مرزنشینان و دارندگان پروانه گذر مرزی؛
- ایرانیان مقیم خارج که کارنامه شغلی از وزارت کار دارند؛
- زائران اربعین در ایام اربعین (توضیح در بخش بعد).
دو نکته مهم: معافیت ایرانیان مقیم خارج عمومی نیست و به کارنامه شغلی بستگی دارد. برای سن مسافر هم معافیتی وجود ندارد و کودکان و نوزادان باید عوارض بپردازند. مسافرانی که مستقیم از مناطق آزاد مثل کیش و قشم به خارج می‌روند، بهجای این عوارض، عوارض خروج منطقه آزاد را می‌پردازند.
عوارض سفر اربعین، عتبات و حج#
سفرهای زیارتی قواعد خودشان را دارند:
- اربعین: زائران اربعین در ایام اربعین از پرداخت عوارض خروج معاف‌اند. شرط این معافیت، ثبت‌نام در سامانه سماح است. در سال‌های گذشته این معافیت فقط برای خروج زمینی بوده است. پیش از سفر هوایی، شرایط همان سال را بررسی کنید.
- عتبات عالیات در بقیه سال: عوارض هر سفر مبلغ ثابتی دارد و به سفر چندم بستگی ندارد. این مبلغ برای سفر هوایی ۹۰ هزار تومان و برای سفر زمینی یا دریایی ۳۰ هزار تومان است.
- حج تمتع و عمره: طبق جدول بالا، ۳۰۰ هزار تومان برای سفر اول و بیشتر برای سفرهای بعدی.
اگر سفر لغو شود: استرداد عوارض#
اگر عوارض را پرداخت کرده‌اید و سفر لغو شد، دو راه دارید:
- نگه داشتن پرداخت: پلیس گذرنامه اعلام کرده پرداختی که از آن استفاده نشده، تا ثبت خروج معتبر است. اگر همان سال دوباره سفر میکنید، لازم نیست دوباره بپردازید. بعضی منابع اعتبار پرداخت را فقط تا پایان همان سال می‌دانند. پس اگر سفر بعدی به سال بعد می‌افتد، استرداد مطمئن‌تر است.
- استرداد: استرداد عوارض خروج بهصورت الکترونیکی در سامانه سازمان امور مالیاتی ثبت میشود. این سامانه با پلیس بررسی می‌کند که از پرداخت استفاده نشده باشد. مبلغ فقط به حساب خود پرداختکننده برمیگردد و فقط پرداخت‌های الکترونیکی قابل استردادند.
چک‌لیست پیش از سفر خارجی#
پیش از سفر خارجی این موارد را بررسی کنید:
- گذرنامه: بسیاری از کشورها گذرنامه‌ای با دست‌کم شش ماه اعتبار از روز ورود می‌خواهند. اعتبار گذرنامه همه همسفران را چک کنید.
- ویزا: شرایط ورود کشور مقصد را بررسی کنید. شرایط و هزینه ویزای کشورهای مختلف را در بخش ویزا ببینید.
- بلیط و وضعیت پرواز: چند روز پیش از سفر، ساعت و وضعیت پرواز را دوباره بررسی کنید.
- عوارض خروج: برای همه مسافران، با کد ملی هر نفر، پرداخت شود.
- سفر کاری: اگر کارمندان شما به سفر خارجی می‌روند، عوارض خروج را هم در بودجه سفر بیاورید و قاعده‌اش را در سیاست سفر سازمانی بنویسید.
